Chłopi - streszczenie
Chłodna, deszczowa jesień zawitała we wsi Lipce. Mieszkańcy zabrali się do zbierania z pól kapusty. Pewnego wieczoru, kiedy Jagna z Szymkiem wracali z pola wraz z wozem pełnym kapusty, spotkali po drodze Antka. Jagna wzbudza w nim niemałą namiętność. Po krótkiej rozmowie, rozbudzają się żądze również w Jagnie. Nie potrafi ona dojść do siebie po rozmowie z nim. Mimo, że odszedł on już od niej i Szymka, nie potrafi powiedzieć gdzie jest, co robi. Niedługo przed wieczerzą, Dominikową odwiedza Ambroży - chce się zorientować czy Boryna ma szansę na poślubienie Jagny. Córka powierza decyzję w ręce matki, której obiecano duży zapis na rzecz Jagny. Dominikowa zgadza się na zaręczyny.
Kolejnego dnia Jagna nie potrafi obrać sobie miejsca, niecierpliwi się przed nadejściem wieczoru, którego ma pójść do Boryny i pomóc mu w obieraniu kapusty. Najważniejszym powodem niecierpliwości jest myśl, że spotka tam Antka. Niespodziewanie u Dominikowej zjawia się Mateusz, po półrocznej nieobecności we wsi. Gość dość odważnie poczyna sobie z jej córką. Jagnie brakuje sił na obronę. Igraszki przerywa Szymek. Niedługo do chaty wraca gospodyni (Dominikowa), która będąc wrogo nastawiona do Mateusza wypędza go z domu. Jagna wyrusza do chaty Boryna. Gromadzą się u niego inne niewiasty, starsze kobiety oraz parobkowie. Wszyscy rozpoczynają pracę. Po jakimś czasie zjawia się gospodarz domu z zaproszeniem do obficie zastawionego stołu. Chwilę po kolacji zjawia się Roch. Zebrani konwersują, słuchają gry jednego z chłopców na skrzypcach, wysłuchują legendy Rocha. Następnie rozchodzą się do chat. Antek wymyka się za Jagna, którą odprowadza do gospodarstwa.