Nad Niemnem - streszczenie
Goście rozmawiają na różne tematy, Witold z Różycem o gospodarce i majątku, który zdaniem jego marnotrawi. Benedykt opowiada o swym dzisiejszym śnie, najeździe wojsk na Korczyn, oraz o procesie z sąsiadami Bohatyrowiczami. Różyc w rozmowie z Kirłową próbuje namówić ją by zaprosiła ona kiedyś przypadkowo Justynę, która niewątpliwe zauroczyła jego swą dumą i wdziękiem. Zygmunt Korczyński mimo że jest żonaty na nowo zaczyna interesować się Justyną co niepokoi Justynę. Wszystko to obserwuje młoda francuska, żona Zygmunta.
Rozdział 5
Justyna zirytowana i niezadowolona z zaistniałej na przyjęciu imieninowym Emilii sytuacji wybiega z domu i kieruje się w kierunku pola. Wspomina czasy swej młodości kiedy to jej ojciec miał romans z jej guwernantką, matka schorowana i udręczana romansem męża umierła, gdy córka miała 14 lat. Młoda Justyna zamieszkuje w Korczynie z ojcem, otoczona opieką Benedykta i Andrzejowej. Justyna często bywającą w Osowcach spotyka Zygmunta, zakochuje się w nim. Zygmunt oświadcza się jej lecz presja matki, która uważała ze wybranka syna ma za niski stan społeczny oraz wykształcanie udaremnia małżeństwo. Justyna strasznie dotkliwie przeżyła ten cios.