Pan Tadeusz - streszczenie
W tym czasie w Soplicowie przebywało dużo ludzi, miało to związek z procesem toczącym się między Sędzią a Hrabią, który dotyczył sporu o zamek będący siedzibą rodu Horeszków. Podczas odbywającej się w zamku kolacji wygłaszane są mowy, Asesor i Rejent spierają się który z psów (chartów) Sokół czy Kusy jest lepszym psem myśliwskim. Ma to się okazać następnego dnia podczas polowania. Również podczas kolacji Tadeusz flirtuje z Telimeną. Ma miejsce mowa o grzeczności wygłoszona przez Sędziego. Przemowa została sprowokowana przez podkomorzego, który miał pretensje że musi usługiwać damą podczas gdy młodzi mężczyźni siedzą bezczynnie przy stole. Sędzia stwierdza, że młodym ludziom brak ogłady, wyraża też swoje ubolewanie nad tym, że tak naprawdę nie mieli kiedy jej się nauczyć. Zwraca uwagę na to, że w obecnych czasach młodzi uczą się w szkołach, w wielkich miastach pozyskując wielką wiedzę, zaniedbują jednak podstawy dobrego wychowania. Gospodarz porównuje współczesne obyczaje do dawniej panujących i jako człowiek bardzo przywiązany do tradycji ocenia je źle. W nocy sędziego odwiedza ksiądz Robak, aby podzielić się najnowszymi informacjami na temat wojen Napoleona.
Księga 2 "Zamek"
Z samego rana odbyło się polowanie, na które spóźnił się Hrabia zasłuchując się wcześniej w opowieści Gerwazego, był on ostatnim dworzaninem Horeszków. Opowiadał Hrabiemu o śmierci pana zamku, Stolnika, którego zastrzelił brat Sędziego, Jacek Soplica. Strzelanina miała miejsce podczas obrony przed Rosjanami, powodem zajścia był spór o rękę córki Horeszki. Hrabia poprzysiągł, że nigdy nie odda zamku Soplicom. Kiedy Hrabia śpieszył się na polowanie zobaczył pracującą w ogrodzie, piękną dziewczynę. Po zakończeniu polowania spór o to, który z psów jest lepszy nie zostaje rozstrzygnięty, podczas śniadania Rejent i Asesor zakładają się. Pada pomysł wybrania się na grzyby zaproponowany przez Telimenę.