Pan Tadeusz - streszczenie
Pan Tadeusz rozpoczyna się słynną inwokacją. Z opisu poznajemy niezmiernie piękną przyrodę litewską oraz piękno dworku szlacheckiego. Pierwsza scena opisuje powrót stęsknionego bohatera- Tadeusza do Soplicowa. Do miejsca, w którym spędził dzieciństwo. Bohater udaje się do swojego pokoju i spostrzega, że w pomieszczeniu obecnie zamieszkuje kobieta. Wychyla się przez okno i zauważa młodą dziewczynę o pięknej urodzie. Gdy Zosia wbiegła do pokoju, zawstydziła się widokiem przyglądającego się mężczyzny i uciekła. Tadeusz wita się z Wojskim, który opowiada mu o tym, co się wydarzyło. O konflikcie pana domu z Hrabią, (którego przyczyną jest zamek) i gościach Sędziego. Po przywitaniu i rozmowie mężczyźni udają się do zamku. Tam woźny Protazy podaję wieczerze bez polecenia Sędziego. Zgodnie ze staropolskim zwyczajem wszyscy zasiadają do stołu zgodnie z posiadaną pozycją i ze względu na wiek.
Jedno krzesło zostało puste, co przyciągnęło uwagę Tadeusza. Tymczasem na drugim końcu stołu dochodzi do sporu o psy Asesora z Rejentem. Wtem wbiega spóźniona Telimena do komnaty i zaczyna rozmowę z Tadeuszem, który rozpoznaje w niej kobietę, którą podziwiał w ogrodzie. Konflikt kończy postanowienie o polowaniu, w którym to miałoby dojść do rozstrzygnięcia sporu. Następnego dnia zgodnie z postanowieniem wszyscy wyruszają na polowanie. Hrabia się spóźnił i chciał dogonić myśliwych. Jednak zatrzymał się przy zamku, aby podziwiać spowite porannym blaskiem mury. Zauważył go klucznik domu Horeszków, który poprzysiągł zemstę na zabójcy swojego Pana.